Στοιχεία περί της ίδρυσης του Σκωτικού Τύπου στην Ελλάδα

///Στοιχεία περί της ίδρυσης του Σκωτικού Τύπου στην Ελλάδα

Λίγο μετά την ίδρυση της Πρωταρχικής Μεγάλης Στοάς του Λονδίνου και των πρώτων Μεγάλων Στοών και πολύ πριν την ελληνική επανάσταση, το 1744 ο σκωτσέζος Alexander Drummond ιδρύει την πρώτη Στοά στην Ανατολική Μεσόγειο στη Σμύρνη. Στο μακρύ ταξίδι του από τα βρετανικά νησιά προς τη Μεσόγειο είχε περάσει από τη Ζάκυνθο όπου γνωρίζουμε από το ημερολόγιο του ότι μίλησε με αρκετούς Ζακυνθινούς για τον τεκτονισμό αλλά δεν έχουμε στοιχεία ίδρυσης Στοάς. Στον Drummond που θα ιδρύσει και μια δεύτερη Στοά στο Χαλέπι και πιθανόν στην Κωνσταντινούπολη όπου υπήρξε μια ακόμα βραχύβια που ιδρύθηκε από εμπόρους το 1726 (προκαλώντας την αντίδραση του πατριάρχη Παΐσιου Β΄ το 1745) και την Αλεξάνδρεια, είχε απονεμηθεί ο τίτλος του Περιφερειακού Μεγάλου Διδασκάλου της Μεγάλης Στοάς της Σκωτίας για της Μεσογειακές χώρες της Ανατολικής Ευρώπης και της Ασίας.  

Περίπου την ίδια εποχή , το 1740,λέγεται χωρίς να μπορεί να επιβεβαιωθεί ότι ιδρύθηκε αρχικά η ιστορική Στοά της Κέρκυρας Beneficenza , η πρώτη Στοά στον ελλαδικό χώρο με πρώτο Σεβάσμιο τον Προβλεπτή της Ενετικής Πολιτείας.  Η Στοά πάντως εμφανίζεται επίσημα την 13η Ιουνίου 1782 υπό την αιγίδα της Μεγάλης Σκωτικής Μητρός Στοάς της Βερόνας εν Ανατολή Παδούης (Πάδοβας) . Ο Πρόεδρος της Μητρικής Μεγάλης Στοάς (Μέγας Διδάσκαλος) που χορήγησε την ιδρυτική χάρτα ήταν ο ακαδημαϊκός και καθηγητής στο πανεπιστήμιο της Πάδοβα γιατρός Κόντε Carbouri που ήταν ο εκ Κεφαλλονιάς καταγόμενος Μάρκος Χαρβούρης. Ο Τύπος που ασκούσε η Μεγάλη Στοά και υιοθέτησαν οι Κερκυραίοι αδελφοί ήταν της Αυστηράς Τηρήσεως και στη συνέχεια ο Αναμορφωμένος Σκωτικός Τύπος. Όπως μας διασώζει έκθεση του Διονυσίου Ρώμα με ημερομηνία 5 Νοεμβρίου 1843 η Στοά που λειτουργούσε από το 1771 είχε και ένα Περιστύλιο Σκώτων Διδασκάλων που ονομαζόταν Σκωτική Επιτροπή(Comite Ecossais). Οι Στοές αυτές πρέπει να έπαψαν να λειτουργούν το 1785 όταν η Ιερά Εξέταση επέβαλε το κλείσιμο των τεκτονικών εργαστηρίων σε Ιταλία και Ιόνια νησιά. Σύμφωνα με τεκτονικά πρακτικά του 1796 που βρίσκονται σε ιδιωτική συλλογή εκείνη τη χρονιά συνεδρίασε στην Κέρκυρα Σκωτικό Περιστύλιο με την ονομασια Riunione dei Tiandati που δεν μπορεί παρά να αποτελούνταν από τους παλαιούς αδελφούς που είχαν διασωθεί.

Τον Οκτώβριο του 1797 μετά την συνθήκη του Campo Formio τα Ιόνια νησιά υπάγονται στην Γαλλική κυριαρχία κι η Beneficenza καθώς και το Περιστύλιο συνεχίζουν τις εργασίες τους υπό την ίδια Ιταλική αρχή. Ιδρύεται ακολούθως και η Στοά Φιλογένεια και το 1811 ο Διονύσιος Ρώμας επισκέπτεται στο Παρίσι την έδρα της Μεγάλης Ανατολής της Γαλλίας θέτει και τις δυο Κερκυραϊκές Συμβολικές Στοές υπό την αιγίδα της λαμβάνοντας την άδεια λειτουργώντας ως Περιφερειακή Μεγάλη Στοά να ιδρύουν στοές στα Επτάνησα υπό την αιγίδα της Γαλλικής Μεγάλης Στοάς. Ταυτόχρονα θέτουν το Περιστύλιο τους υπό την αιγίδα της Σκωτικής Μητέρας στοάς Saint- Alexandre d’ Ecosse et du Contrat Social.

Τον Αύγουστο του 1816 στο ιδρυτικό δίπλωμα της ζακυνθινής Στοάς Αναγεννηθείς Φοίνιξ φαίνεται ότι η Μητέρα Επαρχιακή Στοά Κερκύρας τελεί υπό την αιγίδα «των Υπάτων Δυνάμεων των δυο Φιλοσοφικών δογμάτων Σκωτικού και Γαλλικού, βάσει της συμφωνίας αμφοτέρων αυτών». Την ίδια χρονιά αποφασίζουν την μετατροπή της Περιφερειακής μεγάλης Στοάς σε ανεξάρτητη με το όνομα Γαληνοτάτη Μεγάλη Ανατολή της Ελλάδος.

Εν τω μεταξύ τα Επτάνησα μετά από την απόφαση του συνεδρίου της Βιέννης του 1815 και σύμφωνα με την πρόταση του τότε εκπροσώπου της Ρωσίας Ιωάννη Καποδίστρια, αναγνωρίστηκαν ελεύθερα και ανεξάρτητα υπό Βρετανική προστασία. Οι Κερκυραίοι και ο Ρώμας απομακρύνονται από τη Γαλλία και προσεγγίζουν την Μεγάλη Στοά της Αγγλίας. Το 1817 απένειμαν τον τίτλο του Μεγάλου Διδασκάλου της πρώτης Ελληνικής Μεγάλης Στοάς στον Μεγάλο Διδάσκαλο των Άγγλων, Δούκα του Σάσεξ. Ο Δούκας απεδέχθει τον τίτλο τον Δεκέμβριο του 1823 και τον διατήρησε μέχρι τον θάνατό του. Τη θέση διατήρησε και ο διάδοχός του, Earl of Zetland, ώσπου οι Επτανήσιοι έπαψαν να λειτουργούν το 1857.

Στις αρχές του 19ου αιώνα εκτός  της επτανησιακής επιρροής θα ιδρυθούν στοές και στην Ηπειρωτική Ελλάδα. Από την Σκωτικη Μητέρα Στοά του Αγίου Ιωάννου της Μασσαλίας στη Θεσσαλονίκη, από τον Ιωάννη Παπαθεοδώρου διδάσκαλο της Στοάς  Balduin της Λειψία στα Αμπελάκια της Θεσσαλίας το 1802 και στη διάρκεια της Επαναστάσεως από τους εθελοντές που συγκεντρώνονται στην Μασσαλία με προορισμό την Ελλάδα  η στοά «τα Θετά Τέκνα των Αθηνών και της Σπάρτης – Les Enfants Adoptifs de Sparte et d’Athènes» που συνεδρίασε στον Παρθενώνα κατά τη διάρκεια της πολιορκίας της Ακρόπολεως .

Το διάταγμα ίδρυσης της Μεγάλης Ανατολής της Ελλάδος.

Το διάταγμα ίδρυσης της Μεγάλης Ανατολής της Ελλάδος.

Μετά την απελευθέρωση της Ελλάδας το 1857 φαίνεται να λειτουργούν επτά στοές υπό την αιγίδα της Μεγάλης Ανατολής της Ιταλίας οι οποίες το 1863 αποκτούν ημιαυτονομία με τη μορφή Διευθυντηρίου. Το 1868 με Διάταγμα του Μεγάλου Διδασκάλου της Μεγάλης Ανατολής της Ιταλίας ιδρύεται η Μεγάλη Ανατολή της Ελλάδος (μετέπειτα Μεγάλη Στοά της Ελλάδος) με οκτώ Στοές και παρουσία στην Αθήνα, Κέρκυρα, Πειραιά, Λαμία, Άργος, Ιωάννινα και Ζάκυνθο. Παρ’ όλα αυτά, τα λιγοστά ενεργά μέλη αδυνατούν να συμφωνήσουν στην εκλογή ενός Μεγάλου Διδασκάλου και λειτουργούν με ένα διευθυντήριο στο οποίο προεδρεύει ως Πρόσθετος Μέγας Διδάσκαλος ο Νικόλας Δαμασκηνός. Συμφωνούν τέλος να αποταθούν προς ένα πρόσωπο τελείως ξένο με την κατάσταση που είχε διαμορφωθεί στην Ελλάδα και προσκαλούν στην Ελλάδα τον Δημήτριο Ροδοκανάκη.

Ο Ροδοκανάκης, αν και έχει αμφισβητηθεί αρκετές φορές από τους μεταγενέστερους Τέκτονες, ήταν ο άνθρωπος που συγκρότησε τον ελληνικό Ελευθεροτεκτονισμό. Κατάφερε μετά από συνεχείς προσπάθειες και διαβουλεύσεις που διήρκεσαν ένα σχεδόν χρόνο να συγκεντρώσει και να ενώσει τους λιγοστούς Τέκτονες της εποχής ώστε να συγκροτηθούν σε σώμα και να συγκαλέσουν κανονική Γενική Συνέλευση. Στις 22 Ιουλίου 1872 ανακηρύχτηκε από τους Έλληνες Τέκτονες Μέγας Διδάσκαλος της Μεγάλης Ανατολής της Ελλάδος.

Πρακτικό ίδρυσης του Ελληνικού Υπάτου Συμβουλίου του Α.Α.Σ.Τ.

Πρακτικό ίδρυσης του Ελληνικού Υπάτου Συμβουλίου του Αρχαίου και Αποδεδεγμένου Σκωτικού Τύπου.

Στη συνέχεια την 22α Ιουλίου 1872 επί τη βάση των εξουσιών που του είχε απονείμει το Ύπατο Συμβούλιο του 33ου της Σκωτίας , ο Δημήτριος Ροδοκανακης ίδρυσε το Ύπατο Συμβούλιο του Αρχαίου και Απδεδεγμένου Σκωτικού Τύπου της Ελλάδος αποδίδοντας τον 33ο και τελευταίο βαθμό σε πέντε άτομα τους, Νικόλαο Δαμασκηνό, Δημήτριο Μαυροκορδάτο, Αθανάσιο Δουρούτη, Ιωάννη Παπαδάκη και Ανδρέα Καλύβα και συγκρότησαν το πρώτο Ύπατο Συμβούλιο. Από τον Δημήτριο Ροδοκανάκη κατάγεται κάθε κανονικός Ύπατος Μέγας Γενικός Επιθεωρητής του 33ου της Ελληνικής Δικαιοδοσίας.

Ροδοκανάκης

Ο πρώτος Μέγας Διδάσκαλος και Ύπατος Μέγας Ταξιάρχης της Ελλάδος, Δημήτριος Ροδοκανάκης

2018-03-22T09:25:37+00:00

Συντάκτης: