Μεγάλη Στοά της Ελλάδος του Αρχαίου & Αποδεδεγμένου Σκωτικού Τύπου
ΕΙΣΔΟΧΗ

Η επιστήμη της ηθικής

Πρωταρχικά αναγκαίο είναι να οριστεί η έννοια της ηθικής. Ως «ηθική»  για την οικονομία του πονήματος θα χρησιμοποιήσω τον ακόλουθο ορισμό: «Ηθική είναι εκείνος ο τρόπος δράσης του ανθρώπου ο οποίος εξασφαλίζει την ευδαιμονία του ίδιου και οποιουδήποτε άλλου έμβιου όντος στο περιβάλλον του». Αυτονόητο δε είναι ότι μόνον ο άνθρωπος έχει την νοητική δυνατότητα να συλλογίζεται και να πράττει με ηθικό τρόπο. Επομένως η εφαρμογή των όποιων ηθικών αρχών είναι αμφίδρομη όσον αφορά τους ανθρώπους και μονόδρομη όσον αφορά τη σχέση του ανθρώπου με τη φύση. Σκεφτείτε ότι αν κάνετε μια καλή πράξη ως προς έναν συνάνθρωπο αυτή θα αναγνωριστεί ως καλή από τον «άλλον» ή την κοινωνία ενώ αν κάνετε μια καλή πράξη ως προς έναν σκύλο θα αναγνωριστεί ως ηθικά καλή από τους συνανθρώπους σας αλλά ενστικτωδώς και όχι ηθικώς ως «καλή» από τον σκύλο. Θυμηθείτε ότι στην ερώτηση του Σεβασμίου «αν είστε τέκτονας» προς τον Α’ Επόπτη, η απάντηση είναι ότι «οι Αδελφοί μου με αναγνωρίζουν ως Τέκτονα». Όπου Τέκτονας εννοούμε τον ελεύθερο και χρηστοήθη άνθρωπο.

Επιστήμη της ηθικής μπορεί να θεωρηθεί η αναζήτηση και τεκμηρίωση ηθικών προτύπων και μοτίβων σκέψης δράσης και συμπεριφοράς, τα οποία με επαναλαμβανόμενο τρόπο οδηγούν σε ίδια ή παρόμοια αποτελέσματα είτε αφορούν ένα άτομο ή μια μεγαλύτερη κοινωνική ομάδα, έναν λαό ή την ανθρωπότητα ως σύνολο. Ο όρος της επιστήμης θα μπορούσε  να ερμηνευθεί και ως η επίπονη στάση και εργασία πάνω σε ένα πρόβλημα.

Από τα ανωτέρω μπορούμε να προχωρήσουμε την σκέψη μας σε δύο κατευθύνσεις. Το περίγραμμα της ηθικής ανέρχεται από το απλό ενστικτώδες επίπεδο της αυτοσυντήρησης στο τρισδιάστατο ή «πολυδιάστατο» οικοδόμημα της αρετής σε αντιστοιχία με το πως οι πράξεις μας αντανακλούν σε εμάς τους ίδιους και σε οτιδήποτε ζωντανό ον γύρω μας. Στο σημείο αυτό να καταργήσουμε το διαχωρισμό σκέψης και πράξης αφού και η σκέψη μπορεί να ιδωθεί σαν πράξη. Υπό αυτή την οπτική  ποια είναι ανώτερη; Η ηθική στάση που εμπεριέχει τον σεβασμό προς τους ανθρώπους, αυτή που εμπεριέχει τον σεβασμό προς τους ανθρώπους και τα ζώα ή αυτή που εμπεριέχει τον σεβασμό προς τους ανθρώπους τα ζώα και τα φυτά. Εφόσον η ηθική είναι κλιμακωτή έννοια μπορεί να κατακτηθεί ανεβαίνοντας κάποια στάδια εξέλιξης. Ίσως «μελετώντας τα φαινόμενα, κατερχόμενοι στο βάθος της συνειδήσεως και εναρμονιζόμενοι με τον παγκόσμιο ρυθμό».

Η δεύτερη κατεύθυνση της σκέψεώς μας θα μπορούσε να είναι ότι εφόσον η ηθική εμπεριέχει τη δυναμική της αλληλεπίδρασης ίσως να μην πρέπει να ορίζεται σαν έννοια αλλά σαν κάτι υπαρκτό όπως για παράδειγμα η βαρύτητα ή η ύλη. Η ηθική στάση του μη σεβασμού του περιβάλλοντος οδηγεί σε πετρελαιοκηλίδες οι οποίες μολύνουν την τροφική αλυσίδα και εν συνεχεία τον ανθρώπινο οργανισμό. Άρα όντως οι λέξεις γίνονται σκέψεις, οι σκέψεις πράξεις , οι πράξεις γεγονότα και τα γεγονότα δημιουργούν σημειολογικά την προσωπική ή συλλογική ιστορία μας. Σκεφτείτε ότι οι εργασίες από τον Α’ βαθμό μας βγάζουν από τον αμύητο κόσμο για να εργασθούμε και να ξαναγυρίσουμε στον βέβηλο κόσμο και να τον αλλάξουμε δια της διαχύσεως της Ειρήνης ,της Αγάπης και του Κάλλους.

Το αιώνιο δίλημμα μεταξύ του Καλού και του Κακού είναι  άραγε  ψευτοδίλημμα; Το Καλό και το Κακό είναι ήδη γνωστό σε ένα μικρό παιδί. Τα διαλεκτικά προβλήματα ξεκινούν από την διαχείριση της ευθύνης ως προς την τέλεση του Καλού στον κόσμο και την διάκριση του καλού από το καλύτερο και του κακού από το χειρότερο. Εάν αφήσετε ένα παιδί με ένα μικρό κατσικάκι, τι είναι πιο πιθανό να συμβεί να παίξει το παιδί με το κατσικάκι ή να ζητήσει από τον πατέρα του να το σφάξει για να το φάει; Προφανώς θα απαντήσετε θετικά στην πρώτη επιλογή. Η ζωή όμως γίνεται διαρκώς πιο περίπλοκη με την εξέλιξη του τεχνολογικού πολιτισμού. Όσο προστίθενται περισσότερες παράμετροι και όσο παρουσιάζονται πολυπληθή ψευδοεπιστημονικά δεδομένα η έννοια του Καλού και του Κακού γίνεται πιο δυσπρόσιτη και δυσδιάκριτη για τον άνθρωπο. Ο εγκέφαλος δεν βλέπει αυτό που δεν γνωρίζει. Όταν τείνουμε προς το φως ίσως να δούμε κάποιες αχτίδες του και έπειτα να διακρίνουμε με ευκολία το Καλό από το Κακό όπως όταν ήμασταν παιδιά.

Είπον Σεβάσμιε Διδάσκαλε

Σ.Β.

2017-11-20T19:24:40+00:00

Αφήστε ένα σχόλιο